Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, mevsimlik tarım işçilerinin çalışma ve yaşam koşullarını iyileştiren, çocukların eğitimden kopmasını önleyen, sağlık ve sosyal hizmetlere erişimi kolaylaştıran ve tarımsal üretimin ihtiyaçlarıyla uyumlu, kalıcı ve uygulanabilir bir model oluşturmayı hedeflediklerini bildirdi.
Mevsimlik Tarım İşçiliği İzleme ve Değerlendirme Kurulu, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan’ın başkanlığında bir otelde toplandı.
Bakan Işıkhan, toplantıda yaptığı konuşmada, mevsimlik tarım işçiliğinin, ülkenin tarımsal üretim yapısında önemli bir yer tuttuğunu söyledi.
Tarımın ihtiyaç duyduğu iş gücünün karşılanması, üretimin sürdürülebilirliği ve kırsal nüfusun ekonomik hayata katılımı bakımından mevsimlik tarım işçilerinin önemli bir rolü bulunduğuna işaret eden Işıkhan, “Tarımsal üretimin sürdürülebilirliği kadar bu üretime emek veren vatandaşlarımızın insana yakışır çalışma ve yaşam koşullarına sahip olması da önceliklerimiz arasında. Bakanlık olarak, bu yaklaşımımızı sadece çalışma hayatıyla sınırlı tutmuyor, mevsimlik tarım işçilerimizin ve ailelerinin barınma, eğitim, sağlık, ulaşım ve sosyal hizmetlere erişimini birlikte ele alıp değerlendirmekteyiz.” diye konuştu.
Bu alandaki çalışmalarının uzun yıllara dayandığını belirten Işıkhan, 2010’da başlatılan çalışmaların, 2017’de yayımlanan genelgeyle daha sistematik bir yapıya kavuşturulduğunu ifade etti.
Işıkhan, 2024’te sahadan elde edilen tecrübeler ve ilgili kurumların katkıları doğrultusunda 2024/5 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile yeni bir çerçeve oluşturulduğunu anımsatarak, Bakanlık koordinasyonunda uygulanan Mevsimlik Tarım İşçileri Projesi’nin (METİP) önemli bir kamu uygulaması olarak hayata geçirildiğini ve bu alanda sahada somut bir model ortaya koyduğunu dile getirdi.
“2026 yılı itibarıyla 21 ilimizde 37 aktif METİP alanımız bulunmaktadır”
Gelinen noktada artık bu tecrübeyi bir sonraki aşamaya taşımak gerektiğini vurgulayan Işıkhan, şu ifadeleri kullandı:
“Çünkü bugüne kadar oluşturduğumuz altyapının ve elde ettiğimiz deneyimin, daha sürdürülebilir, daha yerel ve daha katılımcı bir yapıya dönüşmesi gerekiyor. METİP kapsamında 2010-2013 yılları arasında 38 ilimizde hazırlanan 65 projeye yaklaşık 96 milyon lira kaynak aktarılmış, 2017-2026 döneminde ise 23 ilimize yaklaşık 180 milyon lira ödenek tahsis edilmiştir. 2026 yılı itibarıyla 21 ilimizde, 37 aktif METİP alanımız bulunmaktadır. Bugün elimizde sahada karşılığı bulunan önemli bir uygulama tecrübesi bulunmaktadır. Önümüzdeki dönemde temel yaklaşımımız, METİP kapsamında oluşturulan altyapıyı koruyarak valiliklerimizin koordinasyonunda bugüne kadar elde edilen deneyimler doğrultusunda yerel yönetimlerin, üreticilerin, üretici örgütlerinin, özel sektörün ve sivil toplum kuruluşlarının katkılarını artırmak, kamu kaynaklarını ise bu katkıları tamamlayıcı unsur olarak daha sürdürülebilir ve kalıcı bir yapıya dönüştürmektir.”
METİP’i sadece barınma alanlarının oluşturulmasına yönelik bir proje olarak değerlendirmemek gerektiğini kaydeden Işıkhan, “Asıl hedefimiz, mevsimlik tarım işçilerinin çalışma ve yaşam koşullarını bütüncül yaklaşımla iyileştiren, çocukların eğitimden kopmasını önleyen, sağlık ve sosyal hizmetlere erişimi kolaylaştıran ve tarımsal üretimin ihtiyaçlarıyla uyumlu, kalıcı ve uygulanabilir bir model oluşturabilmektir. Bu anlayışla önümüzdeki dönemde, üreticilerin ve yerel aktörlerin de sürece doğrudan katkı sağlayabileceği mikro destek modellerini değerlendirmemiz gerekmektedir. Tarım üreticilerimiz için ihtiyaç duyulan iş gücünün barınma koşullarının iyileştirilmesine katkı sunabileceği, kamu kaynaklarının ise bu katkıyı tamamlayıcı nitelikte kullanılabileceği modeller üzerinde çalışmalarımızı sürdürmekteyiz. Bu modellerin de her ilin tarımsal üretim yapısı, iş gücü ihtiyacı ve yerel imkanları dikkate alınarak geliştirilmesine önem vermekteyiz. Böylece hem daha fazla barınma alanına ulaşabilecek hem de mevcut alanların sürdürülebilirliğini sağlamış olacağız.” diye konuştu.
“Tarım iş aracılığı sisteminin daha etkin hale getirilmesine önem vermekteyiz”
Işıkhan, bugünkü gündemlerinin önemli başlıklarından birinin, METİP alanlarının sürdürülebilirliğini ve mevcut alanların statüsünü tüm boyutlarıyla değerlendirmek olduğunu belirterek, şöyle devam etti:
“Örneğin, özellikle elektrik ve su gibi işletme giderlerinin sürekli olarak METİP bütçesinden karşılanması yerine bu giderlerin kullanım esaslı ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşturulması gerektiğini düşünmekteyiz. Bunun yanında tarım sektörünün önemli aktörlerinden biri olan tarım iş aracılığı sisteminin de daha etkin hale getirilmesine büyük önem vermekteyiz. Çalışan ile işveren arasındaki ilişkinin daha düzenli, kayıtlı ve öngörülebilir şekilde kurulması, tarım aracılarının sisteme daha etkin biçimde dahil edilmesi, çalışma koşullarının iyileştirilmesine de katkı sunabileceğini değerlendirmekteyiz.”
İçişleri, Milli Eğitim ve Sağlık Bakanlıkları ile yürüttükleri veri temelli işbirliği çalışmalarının, sürece önemli bir katkı sağladığını düşündüklerini dile getiren Işıkhan, bu işbirliği sayesinde mevsimlik tarım işçilerine ve ailelerine ilişkin verileri daha sağlıklı biçimde takip ettiklerini ve sunulan kamu hizmetlerinin izlenmesini ve kurumlar arasındaki koordinasyonun güçlendirilmesini hedeflediklerini söyledi.
Işıkhan, METİP alanlarında oluşturulan sosyal destek merkezleri aracılığıyla çocukların eğitim süreçlerine yönlendirilmesi, yaz okulları ve telafi eğitimleri gibi uygulamalarla, çocukların eğitimle bağlarının korunması için ilgili kurumlarla birlikte çalışmalar yürüttüklerini bildirdi.
Bütün bu çalışmaların temelinde kurumlar arası işbirliği ve yerel sahiplenmenin bulunduğunu belirten Işıkhan, toplantıda ilgili bakanlıkların bakan yardımcılarını, 10 ilden valileri ve vali yardımcılarını, İŞKUR il müdürlerini bir araya getirmelerinin bu anlayışın bir sonucu olduğunu kaydetti.
Toplantıda ortaya konulacak görüş ve öneriler doğrultusunda 2024/5 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’nin uygulanmasında karşılaşılan sorun ve ihtiyaçlar çerçevesinde nasıl güncellenmesi gerektiğini de ele alacaklarını bildiren Işıkhan, “Buradaki amacımız, yıllar içerisinde oluşan uygulama deneyimini, yeni dönemin ihtiyaçlarıyla buluşturmak ve METİP’i daha sürdürülebilir, daha yerel ve daha katılımcı bir yapıya kavuşturmaktır.” dedi.
Bakan Işıkhan’ın konuşmasının ardından toplantı basına kapalı devam etti.
